Murat Belge

16 Mart 1943’te Ankara’da doğdu. İngiliz Erkek Lisesi’ni ve İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümü’nü bitirdi. Aynı bölümde asistanlık ve doktora yaptı. 1969’da İngiltere’deki Sussex Üniversitesi’nde araştırmacı olarak bulundu. Christopher Caudwell ve Marksist estetik konulu teziyle 1980’de doçent oldu. Genç yaşlarda yaptığı William Faulkner ve James Joyce çevirilerinin yanı sıra 1964’ten itibaren Yeni Dergi, Papirüs gibi dergilerde çıkan eleştirileri, yorum yazılarıyla tanındı. Namık Kemal, Behçet Necatigil gibi yazarlar üstüne incelemeler yaptı. 1970’te Halkın Dostları Dergisi’nin kurucuları arasında yer aldı. 12 Mart 1971 muhtırasıyla başlayan darbe döneminde iki yıl cezaevinde kaldıktan sonra 1974’te üniversiteye döndü. 1975’te Birikim dergisini kurdu. 1981’de YÖK’ün kuruluşunun ardından üniversiteden istifa etti. 1983’te İletişim Yayınları’nı kurdu, 1984’te Yeni Gündem dergisini çıkartmaya başladı. Denemelerini Tarihten Güncelliğe (1983), 12 Yıl Sonra 12 Eylül (1992), Edebiyat Üstüne Yazılar (1994) kitaplarında topladı. 1980’lerde Sadık Özben mahlasıyla düzenli olarak mizah yazıları yazdı. 1991’de Helsinki Yurttaşlar Derneği, Türkiye şubesini kurdu. 1997’de profesör oldu; 1995’ten bu yana Bilgi Üniversitesi Karşılaştırmalı Edebiyat Bölümü’nde akademik çalışmalarını sürdürüyor. Marksist estetikten militarizme, edebiyattan yemek kültürüne, Osmanlı ve İstanbul tarihine dek birçok farklı alanda 26 tane kitabı ve çok sayıda makalesi yayımlandı. Halkın Dostları, Birikim, Yeni Dergi, Yeni Gündem, Milliyet Sanat, Papirüs dergilerinde ve Cumhuriyet, Demokrat, Milliyet, Radikal, Taraf gazetelerinde yazdı. Hale Soygazi ile evli.

Kitapları: Tarihten Güncelliğe (Alan, 1983; İletişim, 1997), Sosyalizm, Türkiye ve Gelecek (Birikim, 1989), Marksist Estetik (BFS, 1989; Birikim, 1997), The Blue Cruise (Boyut, 1991), Türkiye Dünyanın Neresinde (Birikim, 1992), 12 Yıl Sonra 12 Eylül (Birikim, 1992), İstanbul Gezi Rehberi (Tarih Vakfı, 1993; İletişim, 2007), Türkler ve Kürtler: Nereden Nereye? (Birikim, 1995), Boğaziçi’nde Yalılar ve İnsanlar (İletişim, 1997), Edebiyat Üstüne Yazılar (YKY, 1994; İletişim, 1998), Tarih Boyunca Yemek Kültürü (İletişim, 2001), Başka Kentler, Başka Denizler 1 (İletişim, 2002), Yaklaştıkça Uzaklaşıyor mu: Türkiye ve Avrupa Birliği (Birikim, 2003), Osmanlı: Kurumlar ve Kültür (Bilgi Üniversitesi, 2006), Başka Kentler Başka Denizler 2 (İletişim, 2007), Genesis: “Büyük Ulusal Anlatı” ve Türklerin Kökeni (İletişim, 2008), Sanat ve Edebiyat Yazıları (İletişim, 2009), Balkan Literatures in the Era of Nationalism (Jale Parla ile birlikte, 2009), Sadık Özben’in Toplu Eserleri (Helikopter, 2010), Başka Kentler, Başka Denizler 3 (İletişim, 2011), Edebiyatta Ermeniler (İletişim, 2013), Başka Kentler, Başka Denizler 4 (İletişim, 2014), Militarist Modernleşme-Almanya, Japonya ve Türkiye (İletişim, 2014), Linç Kültürünün Tarihsel Kökeni: Milliyetçilik (Agora, 2006; Berat Günçıkan ile söyleşi), Step ve Bozkır - Rusça ve Türkçe Edebiyatta Doğu-Batı Sorunu ve Kültür (İletişim, 2016), Şairaneden Şiirsele / Türkiye’de Modern Şiir (İletişim, 2018), “Siz isterseniz…” – Popülizm Üzerine Yazılar (İletişim, 2018), Sanat ve Edebiyat Yazıları II (İletişim, 2019) Başka Kentler, Başka Denizler 5 (İletişim, 2025).

Çevirileri: Hegel Üstüne, W.T. Stace, Martin Chuzlewitt, Charles Dickens, Döşeğimde Ölürken, William Faulkner, Ağustos Işığı, William Faulkner, Ayı, William Faulkner, Dublinliler, James Joyce, Sanatçının Bir Genç Adam Olarak Portresi: James Joyce, Arabadakiler, Patrick White, 1844 Elyazmaları, Karl Marx, Din Üzerine, Karl Marx, Friedrich Engels, Sanat ve Edebiyat Üzerine, Karl Marx, Friedrich Engels, Bir Zamanlar Europa’da, John Berger, Leylak ve Bayrak, John Berger, Feodal Toplumdan Yirminci Yüzyıla, Leo Huberman, Yazıcı Bartleby, Herman Melville, Kayıp Kız, David Herbert Lawrence, Yurtsuzların Ülkesi, Dugmore Boetie, Lenin ve Felsefe, Louis Althusser (Bülent Aksoy ve Erol Tulpar ile birlikte), Yanya Sultanı – Tepedelenli Ali Paşa, William Plomer, Jön Türk, Ahmet Mithat, Lorca’nın Öldürülüşü, Ian Gibson, Tarih Bilinci, Arnold Toynbee, Marx’ın San’at Felsefesi, Mikhail Lifshitz, Sosyalizm, Bertrand Russell.

Kum Kitabı (Dizi Yayın Yönetmeni)
Kunduracı ile İblis (Dizi Yayın Yönetmeni)
Kutup Yazı (Dizi Yayın Yönetmeni)
Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç (Dizi Yayın Yönetmeni)
Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç (Dizi Yayın Yönetmeni)
Lanetli Avlu (Dizi Yayın Yönetmeni)
Leylak ve Bayrak (Dizi Yayın Yönetmeni)
Lord Jim (Dizi Yayın Yönetmeni)
Lunapark (Dizi Yayın Yönetmeni)
Madam Bovary (Dizi Yayın Yönetmeni)
Mai ve Siyah (Dizi Yayın Yönetmeni)
Mai ve Siyah (Dizi Yayın Yönetmeni)
Malte Laurids Brigge'nin Notları (Dizi Yayın Yönetmeni)
Manzaralı Bir Oda (Dizi Yayın Yönetmeni)
Marlow (Dizi Yayın Yönetmeni)
Martı (Dizi Yayın Yönetmeni)
Martin Chuzzlewit (Dizi Yayın Yönetmeni)
Martin Eden (Dizi Yayın Yönetmeni)
Mart Şehitleri (Dizi Yayın Yönetmeni)
Maurice (Dizi Yayın Yönetmeni)
Mavi Liste (Dizi Yayın Yönetmeni)
Meleklerin Uğramadığı Yer (Dizi Yayın Yönetmeni)
Mercan Adası (Önsöz)
Mercan Adası (Dizi Yayın Yönetmeni)
Meyhane (Dizi Yayın Yönetmeni)
Michael (Dizi Yayın Yönetmeni)
Middlemarch (Dizi Yayın Yönetmeni)
Mitrofan’ın Ay Serüveni (Dizi Yayın Yönetmeni)
Moll Flanders (Dizi Yayın Yönetmeni)
Mrs. Dalloway (Dizi Yayın Yönetmeni)
Mrs. Stone'un Roma Baharı (Dizi Yayın Yönetmeni)
Mucizeler Dükkânı (Dizi Yayın Yönetmeni)
Müfettiş (Dizi Yayın Yönetmeni)
Muhteşem Gatsby (Dizi Yayın Yönetmeni)
Münih Komplosu (Dizi Yayın Yönetmeni)
Mutlu Son (Dizi Yayın Yönetmeni)
Narcissus'un Zencisi (Dizi Yayın Yönetmeni)
Nesl-i Ahîr (Dizi Yayın Yönetmeni)
Netoçka Nezvanova (Dizi Yayın Yönetmeni)
Nişanlı Kız (Dizi Yayın Yönetmeni)
Nişanlılar (Dizi Yayın Yönetmeni)
Nostromo (Dizi Yayın Yönetmeni)
Oblomov (Dizi Yayın Yönetmeni)
Okuyucu (Dizi Yayın Yönetmeni)
Olimpiyat (Dizi Yayın Yönetmeni)
Oliver Twist (Dizi Yayın Yönetmeni)
Ölü Bir Evden Hatıralar (Dizi Yayın Yönetmeni)
Ölü Canlar (Dizi Yayın Yönetmeni)
Ömer Paşa (Dizi Yayın Yönetmeni)
On İki Sandalye (Dizi Yayın Yönetmeni)
Orlando (Dizi Yayın Yönetmeni)
Orman Sakinleri (Dizi Yayın Yönetmeni)
Öteki (Dizi Yayın Yönetmeni)
Öteki Soruşturmalar (Dizi Yayın Yönetmeni)
Oteldekiler (Dizi Yayın Yönetmeni)
Öyküler (Dizi Yayın Yönetmeni)
Öyküler (Dizi Yayın Yönetmeni)
Özgür İnsanlar (Dizi Yayın Yönetmeni)
Paris ve Londra'da Beş Parasız (Dizi Yayın Yönetmeni)
Parma Manastırı (Dizi Yayın Yönetmeni)
Pasifik Sürgünleri (Dizi Yayın Yönetmeni)
Perde Arası (Dizi Yayın Yönetmeni)
Petersburg (Dizi Yayın Yönetmeni)
Petersburg Öyküleri (Dizi Yayın Yönetmeni)
Pippin IV'ün Kısa Süren Saltanatı (Dizi Yayın Yönetmeni)
Poynton'daki Ganimetler (Dizi Yayın Yönetmeni)
Puşkin Konuşması (Dizi Yayın Yönetmeni)
Ravelstein (Dizi Yayın Yönetmeni)
Ressam (Dizi Yayın Yönetmeni)
Ripley Karanlıkta (Dizi Yayın Yönetmeni)
Ripley'nin Oyunu (Dizi Yayın Yönetmeni)
Ripley ve Peşindeki Çocuk (Dizi Yayın Yönetmeni)
Rusya Günlüğü (Dizi Yayın Yönetmeni)
Sağlam Adam (Dizi Yayın Yönetmeni)
Şaheser (Dizi Yayın Yönetmeni)
Şahsi Bir Mesele (Dizi Yayın Yönetmeni)
Sahte Para Kuponu (Dizi Yayın Yönetmeni)
Sapho (Dizi Yayın Yönetmeni)
Sardalye Sokağı (Dizi Yayın Yönetmeni)
Şato (Dizi Yayın Yönetmeni)
Satranç (Dizi Yayın Yönetmeni)
Savaş ve Barış (2 Cilt) (Dizi Yayın Yönetmeni)
Seçilmiş Yakınlıklar (Dizi Yayın Yönetmeni)