3 AL 2 ÖDE - 2026 Kitapları

O sabah Bazid şehirlerinde esen keskin, soğuk rüzgâr kulaklara tekinsiz bir hakikati fısıldıyordu; kaç vakittir dedikodusu dönen, bununla beraber gerçekliğinden bir an olsun şüphe edilmeyen bir hakikati: Aşı!

Burçin Tetik, Birimiz Hatırlasa Yeter’de yaşamın farklı evrelerinde farklı sınavlardan geçen insanların ilham verici hikâyelerini anlatıyor... En derin acıları, en yıkıcı duyguları bile sakinlikle, sevgi diliyle aktarıyor.

Özgür Çırak, 2020 yılında Türkan Saylan Sanat Ödülü’nü kazanan öykü kitabı Sıcacık Bir Ev'de alt/orta sınıf insanların, işçilerin, yalnızların, toplumun kıyısında kalmış bireylerin içinde debelenip durdukları cendereyi anlatıyor. Kent yaşamının sert gerçekliğinin üzerine üzerine giderken, aynı zamanda hayatın o şaşırtan, tüm zorlukların varlığını bir an olsun unutturan, düşe yakın nadir anlarını da es geçmiyor.

“Şimdi bu kitapta bu kez edebiyatçılar ‘Buradayız Ahparig’ diye sesleniyorlar. Onun sözünden, sesinden, yok edilememiş varlığından ilham alarak kendi edebî dünyalarını yeniden kuruyorlar. Yazdıkları öykülerle Hrant Dink’in sözünü genişletirken, bir yandan da o büyük vicdan atlasının parçası oluyorlar. Orada olanlar hatırlayacaktır, Hrant’ın on binlerce kişinin katıldığı cenaze töreninde akıldan çıkmayan görüntülerden biri de şuydu: Siyah yas elbiseleri içinde Ermeni gençlerin taşıdıkları tabutun etrafında bir anda onlarca beyaz güvercin belirmişti. Tedirginliği kalbinde, özgürlüğü kanadında güvercinler, uzun süre cenazeye eşlik etti, Hrant’ı ebedi yolculuğuna uğurladı. Bugün o güvercinler bu öykülerin arasında dolaşıyor; Hrant’ın ruhuna, o güzel ruha bizden de bir selam götürmek için.” GAYE BORALIOĞLU

Yüzyılı geride bırakan Türkiye Cumhuriyeti’nin dünyayla kurduğu ilişkileri tarihsel ve kavramsal bir çerçevede inceleyen Türkiye’nin Dış Politikası: Tarih, Kuram, Aktörler, Osmanlı mirasından ulus-devletin kuruluşuna, Soğuk Savaş’ın belirleyici etkilerinden 21. yüzyılın dış politika dönüşümlerine uzanan kapsamlı bir analiz sunuyor. Türkiye’nin dış politikasını şekillendiren tehdit algılarını, güvenlik önceliklerini ve temel sorun alanlarını bölgesel ve küresel bağlamlarıyla birlikte değerlendiriyor.

Massimo De Carolis, Yeniden Feodalleşme kitabında sadece Batı toplumları için değil, her toplumsal formasyon için geçerli olabilecek bir kavramsallaştırmaya girişiyor ve yeniden feodalleşme dina¬miğinin bugünkü tezahürlerini kamusal çıkarlar ve özel çıkarlar çatışmasının tarihselleştirilmesinden bağışık görmüyor, onun köklerini Batı modernitesine kadar götürüp yeniden çağdaş tartışmalara getirerek anlamlı neticeler çıkarıyor. Okura demokrasiyi, hukuku, devleti ele alırken mutlaka akılda tutması gereken bir analiz çerçevesi sunuyor.

Deli Kadınlar, 20. yüzyıldan 21. yüzyıla, Türkiye’de kadın sanatçıların varoluşunu gözden geçiriyor. Onların sanat kurumlarıyla ve yerleşik sanat ortamıyla mücadeleli ilişkilerine bakıyor.

Hayvan refahı, kapitalist sömürü mekanizmalarından bağımsız ele alınabilir mi? Hayvan hakları üzerine yapılan geleneksel tartışmalar sıklıkla ahlâki tercihler, bireysel merhamet ya da hukuki düzenlemeler üzerinden yapılıyor. Oysa hayvanların karşı karşıya kaldıkları tahakküm ve sömürüye neden olan tarihsel ve toplumsal koşulları gözetmeyen herhangi bir anlayışın hayvan sorununda kalıcı bir çözüm üretemeyeceğini savunan Mehmet Kanatlı, Hayvanların Sefaleti’nde hayvanların özgürleşmesini bütüncül bir perspektifle inceliyor.

Oktay Özman, Surdışı İstanbul’da Bakırköy’den Merter’e, Zeytinburnu’ndan Eyüp’e, Bağcılar’dan Silivri’ye, eski ve yeni, antik ve modern yolların izinden gidiyor, İstanbul’un tarihî çekirdeğinin dışına bakıyor ve bizi yine yüzyıllara uzanan bir tarih yolculuğuna çıkarıyor.

Üç kadın, üç adam ve iki ölüm... Beraber yaşadığı adamın elinden kurtulabilen tek bir kadın... Ödüllü yazar Nathacha Appanah, 25 yaşında kurtulmayı başardığı kâbusun onda bıraktıklarından yola çıkarak kendisinin ve diğer kadınların, belki de sevdiklerinden şiddet gören, sevdikleri tarafından öldürülen tüm kadınların hikâyesini anlatıyor. Bu ilişkilerin nasıl tutsaklığa dönüştüğünü edebi bir cesaretle sergiliyor. Gecenin Karanlığında erkek adaletin tüm dünyada istisna olmaktan çıktığını gözler önüne sererken, bu cinayetlerin ve şiddetin geride bıraktığı aşılması, unutulması zor manzarayı açık yüreklilikle dile getiriyor.

Kerem Bakıcı, sevgilisinden gelen mektuplar kesilince, yedi yıllık mahpusluğun ardından hapishaneden kaçan Merdan’ın hikâyesini anlatıyor. Ancak bu kaçış bir özgürlük getirmiyor ona. Ruhunun tüm azabıyla karanlık bir dünyanın içinde buluyor kendini. Saye’nin izinde, kaybolan yılların gölgesinde karla kaplı, soğuk sokakları arşınlarken; yarım akıllı Fehmi’nin sattığı akılla, Dayı’nın Kahvehanesi’ne sinmiş ağır yalanlarla ve babasının karanlık mirasıyla yüzleşmek zorunda kalıyor. Tutkusu arttıkça çaresizliği, çaresizliği arttıkça tutkusu büyüyor. Söyletme, Çok Ağlarım, sevdayı ve varoluşu sorgulatan bir ilk roman…

Genç erkek gece treniyle Paris’ten ayrılacağı vakte doğru saatleri geri sayarken... Adeta ebedi bir flörte tutulduğu genç kadınla birlikte geçirdiği son günün hikâyesi...

Önder Algedik, uluslararası ve ulusal “iklim politikaları”nın, önlemlerin, kampanyaların, diyetisyenden aldığı perhizi bir müddet uyguladıktan sonra abur cubura dönüp verdiği kilonun çok daha fazlasını geri alan obezlerin durumuna benzetiyor. Fosil yakıt tüketimi azalmıyor, artıyor. Türkiye’de de, Algedik’in tasnifiyle otomobil cumhuriyeti–beton cumhuriyeti–karbon cumhuriyeti üçlüsünün hâkimiyeti azalmıyor, artıyor. Zaten Türkiye, iklimi değiştirmeyi zorlayan, şiddetlendiren ülkelerin arasında bir “rol model” teşkil ediyor, yazara göre. Bu karanlık tablo, radikal bir dönüşümden başka yol olmadığını gösteriyor. Kitabın başlığı, bunun özeti: Ya Fosil Düzen, Ya Devrim. Algedik, ilham verici somut örneklerle, bunun pekâlâ mümkün, pekâlâ yapılabilir olduğunu gösteriyor...

Birkaç haftalık ömrü kalmış kanser hastası bir adamın, genç eşine ve çocuğuna güzel hatıralar bırakma çabasının ve geçmişiyle hesaplaşmasının hikâyesi.

Tanıl Bora, 1974-1980 arasında devrimci örgütlerde yer almış, o örgütleri hayatları saymış kuşağın mensuplarının anılarından, nehir söyleşilerinden ve biyografilerinden hareketle, onların kendi sözlerini, özgün söyleyişlerini bir araya getirerek kendilerine tuttukları aynadaki ortak suretin izini sürüyor. Neyi nasıl gördüklerini, nasıl tasavvur ettiklerini, karşılarında beliren somut neticeleri, akıllarından ve gönüllerinden geçenleri onların hatırladıkları biçimiyle aktarıyor, “anıları birbiriyle diyaloga sokuyor”... Hafızanın, hatırlamanın imkânları kadar kısıtlarını da hesaba katan bir kuşak biyografisi...

Menekşe Tokyay, Yeni Yalnızlar - Dijital Çağın Çocukları’nda giderek büyüyen bu dijital yalnızlık salgınını hem sebepleri hem de sonuçlarıyla inceliyor. Konuya çocuğun üstün yararı perspektifinden yaklaşan Tokyay, “Ne yapabiliriz?” sorusuna Türkiye’den ve dünyadan verdiği örneklerle yanıtlar arıyor.

Hatice Meryem, erkek dünyanın dayatmalarına, zulmüne ve sıkıcılığına benzersiz “hünerleri” ile kafa tutan kadınların hikâyelerini anlatıyor. Kendine has muzip ve ironik üslubunu bu kez masalların, tarihin ve efsanelerin tam ortasında kuruyor. Kahramanları Firdevsler, Güllüler, Fatmalar ve Şahikalar da her şeyin bize anlatıldığı gibi yaşanmamış olabileceğinin ihtimalini düşürüyorlar aklımıza. Zamanın ve hayatın ayarlarıyla oynuyorlar.

Sevgili Gündüz Vassaf’ın şiir kitabı, adı üstünde bir destan. Biz Neandros’u, “Tavşan Adası” diye biliyoruz; Sait Faik’in balıkçıları ise “Balıkçı Adası”... “Neandros”, doğrudan bir çağrışımla “Homeros”a taşıdı beni; “Destan” da elbette bu bağlamda İlyada ve Odysseia’ya... Küçük ve ıssız bir adanın uygarca yok edilişini niçin destanlaştırıyor Gündüz? Çünkü koskoca bir yerkürenin, hırsına yenilmiş acımasızlar tarafından vandalca yok edilişini, o bir zamanlar, tavşanların arkadaşı Robenson’un dolaştığı ıssız adasında tümüyle görüyoruz da ondan! Gündüz, Ahmet Muhip Dıranas’ın o ağır ağıdına verdiği adla “Yağma”yı ve “doğa dersi”nden sınıfta kalanları anlatıyor Neandros Destanı’nda. HİLMİ YAVUZ

Çiğdem Mater Nisan 2022’de, işlemediği bir suç, çekmediği bir film, katılmadığı bir toplantı gerekçe gösterilerek, Gezi Davası’nda on sekiz yıl hapis cezasına çarptırıldı. Hapishanenin monoton yaşamını okuyarak ve yazarak kırmaya çalışan Mater’in Tuhaf, Saçma, Neyse... İçeriden Dışarıya Bakmak’ta hapishanede yazdığı, bir kısmı yayımlanmış yazıları ve kendisiyle yapılan bir söyleşi yer alıyor.

Gonca Saygın, Benibeşer Seni N’eyler?’de, insanların birbirini ne hale koyduğu, yaşamlarını nasıl etkilediği fikrinden yola çıkarak, bambaşka hayatlara sahip kişiler etrafında örülü on üç farklı öyküye yer veriyor: Bazen, hayalleri çalınmış genç bir kadının kendini yeni baştan var etme mücadelesini; bazen, yarım kalmış bir hikâyenin içine sıkışmış yorgun bir adamın ömür boyu süren aşkını; bazen, herkesten ve her şeyden bıkıp zamanın akmadığı bir dünyaya kaçmak isteyen bir çılgının serüven arayışını; bazen, idealist bir öğretmenin tüm engellere rağmen öğrencilerinin hayatını şekillendirme çabasını anlatıyor... İnsanlık halleri aslında. Çeşit çeşit. Kimi zaman gülünç, kimi zaman trajik...

Zifir Orman, şu anonsla başlıyor: “Epeyce kısa bir süre içinde... ya da belki iki, üç yıl sonra.” Max Annas, yakın gelecekte pekâlâ gerçekleşmesinden korkabileceğimiz bir hikâye anlatıyor.

Dersim’in Pirleri, Alevi tarihyazımını yeni açılımlara teşvik etmenin yanı sıra benzer dinsel grupların tarihlerini anlamak için de yol gösterici bir yöntem öneriyor.

Kanon Mücadelesi, 1960’tan 1990’lara uzanan nispeten kısa bir döneme odaklansa da ayrıntıları öne çıkararak Melih Cevdet Anday, Halkın Dostları, Cahit Zarifoğlu ve Turgut Uyar’a açılan hayli uzun bir yolun menzillerinde tek tek duruyor. Yöntemi, odaklandığı dönemin tarihsel etkilerini sunması, ayrıntıları ele alış biçimiyle görünenin ardındaki niyetlere ve endişelere işaret ederek farklı bir edebiyat tarihi anlatıyor.

“Öfkeli Genç Türkler”, yeni milliyetçiliğin İYİ Parti, Zafer Partisi ve başka kurumsal mecralarla etkileşimine de göz atıyor. Ayrıca, göçmen karşıtı kampanyalardan Saraçhane direnişine, bu akımın eylemlilik içinde kendini nasıl ifade ettiğine bakıyor.