İhlâl Sanatı

F-Tipi Hapishanelerde Gündelik Hayat

“Tecrit mimarîsinin sert bakışları, metal eşyaların ritmik sesi, yüksek teknolojiye dayalı gözetim ve bedensel denetim, içerideki yaşamın tümüyle sistemin kontrolüne teslim edildiği izlenimini üretir. Ne var ki bu mekanik düzen, kendi mutlaklığını kurarken, tam da denetimin yoğunlaştığı yerlerde küçük ama hayatî boşluklar yaratır. Mahpuslar, bu aralıklarda birbirleriyle kurdukları temaslar, sessiz anlaşmalar ve kırılgan dayanışma biçimleriyle hücreyi geçici de olsa yaratıcı bir şekilde dönüştürürler.”

İhlâl Sanatı, mutlak kontrol altında tutulmak üzere kapatılan mahpusların, kontrol edilemeyen, “kapatılamayan” yaşam pratiklerini anlatıyor. Bu sanatın bazen leğenden basketbol potası yapmak, bazen buğulanmış cama iki kelime yazı yazmak gibi çok çeşitli yöntemlerle icra edildiğini gösteren Sibel Bekiroğlu, okuma sanatı, spor ve sağlıklı yaşam sanatı, iletişim sanatı, beslenme sanatları, elişi sanatları başlıklarıyla tasnif ediyor ihlâl sanatını.

Kitapta, Türkiye’de yüksek güvenlikli hapishaneler rejiminin tarihsel gelişme seyrine de tanıklık ediyoruz. Giderek daha katı bir tecride yönelen bu seyir karşısında, direnişin “duvarları çatlatan” enerjisi seriliyor önümüze. İhlâl Sanatı, sessiz, bazen göze bile görünmeyen gündelik direniş pratiklerine odaklanıyor.