Emre Ateş, cumhuriyet tarihinin en tartışmalı konularından birinin, Köy Enstitüleri’nin gerçekliğine taze bir bakışla eğiliyor. Hem “Enstitü nostaljisine” kapılmadan, hem bu özgün tarihsel deneyimin hakkını vererek…

“Köy Enstitüleri’ndeki romantik milliyetçilik, ‘tabiat anayla köylü babanın’ arasının düzelmesi, aynı zamanda köyün cumhuriyet rejimini içselleştirmesi ile doğru orantılı olmuştur. Romantik milliyetçilikteki, doğa ve tarihsellik vurgusu cumhuriyetin ulus-devlet inşasıyla bu orantıyla bütünleşmiştir. Toplumların eğitildikçe uluslaşması ile toprakların işlendikçe yurtlaşması, tabiata hâkim olan ve ileri cemiyetler yaratmayı amaçlayan Köy Enstitüleri’nin en önemli söylemi olmuştur.”

Emre Ateş, cumhuriyet tarihinin en tartışmalı konularından birinin, Köy Enstitüleri’nin gerçekliğine taze bir bakışla eğiliyor. Hem “Enstitü nostaljisine” kapılmadan, hem bu özgün tarihsel deneyimin hakkını vererek… Kitaba adını veren Kazma-Kürek, Defter-Kitap beraberliği, Enstitüler’in “iş içinde eğitim” (ve “imece”) yöntemlerine verdiği asli önemi anlatıyor. Köylünün çalışarak öğrenmesini ve bu deneyim içinde vatandaşlaşmasını öngören bir aydınlanma ve kalkınma projesi... Bu işlevselci yaklaşımın, “vazife aşkı” ile “vatan aşkını” birleştirerek, ulus-devlet inşasında toplumsal motivasyonu artıran bir tür “seküler din” oluşumunu temellendirdiğini görüyoruz. Bu seküler din, tarihsel geçmişe reddiye, entelektüalizmle boğuşma, köy-şehir ikiliği ve pastoral kooperativizme dayanan bir romantik söylemle şekilleniyor. Bu söylem, yazarın Bertrand Russell’dan aktardığı, “Aydınlanmanın rasyonalizmini, faydacıların pratikliğini, pozitivistlerin materyalizmini ve bilimciliklerini, sosyalistlerin kolektivizmini ve ekonomik determinizmini” yansıtan bir ufka açılıyor. Köy Enstitülüler’le yapılan görüşmelerle de zenginleşen, titiz ve canlı bir çalışma.

1980 yılında İstanbul’da doğdu. Ortaöğrenimini Saint Michel Fransız Lisesi’nde tamamladıktan sonra eş zamanlı olarak İstanbul Bilgi Üniversitesi ile Portsmouth Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü’nden 2004 yılında mezun oldu. Yüksek lisansını Galatasaray Üniversitesi Siyaset Bilimi Ana Bilim Dalı’nda “İsmayıl Hakkı Baltacıoğlu ve Yeni Adam Dergisi” üzerine yazdığı tezle 2006 yılında tamamladı. Kazma-Kürek, Defter-Kitap’a temel olan teziyle, 2011 yılında İstanbul Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı’ndan doktor oldu. 2016 yılında Siyasal Hayat ve Kurumlar alanından doçent unvanını aldı. Cumhuriyet ve Modernleşme (Doğu Batı Kitabevi, 2015) adlı derlemesinin yanı sıra Türkiye’de Resim ve Politika (Gazi Kitabevi, 2021) ve Her Sayfası Altın Değerinde: Ahmed Ateş (Büyüyenay, 2021) adlı kitapları bulunmaktadır. Siyasi tarih, felsefe, kültür tarihi, siyaset ve sanat ilişkisi üzerine çalışmalarını sürdürmektedir

Kitabın Adı Kazma-Kürek, Defter-Kitap
Alt Başlık Köy Enstitüleri, Sekülarizm ve Romantik Milliyetçilik
ISBN 9789750531880
Kapak Balaban, “İmece Yolunda”, (Şerif Tekben Arşivi’nden, Çağla Ormanlar Ok’a teşekkürlerimizle).
Yayın No İletişim - 3078
Dizi Araştırma-İnceleme - 505
Alan Politika/Siyaset
Sayfa 270 sayfa
En 130 mm
Boy 195 mm
Baskı 1. baskı - Ekim 2021
Yazar Ahmet Emre Ateş
Editör Tanıl Bora
Dizi Kapak Tasarımı Ümit Kıvanç
Kapak Suat Aysu
Uygulama Hüsnü Abbas
Düzelti Remzi Abbas
Dizin Berkay Üzüm
Baskı Sena Ofset
Cilt Güven Mücellit