AMAÇ VE KAPSAM
Toplum ve Bilim ilk kez yayımlandığı 1977 yılından itibaren araştırmacılara, aralarında sağlam köprüler kurmayı önemseyerek insan bilimlerinin sosyoloji, iktisat, siyaset bilimi, antropoloji, tarih, psikoloji, hukuk gibi disiplinlerindeki kuramsal gelişmeler ve yeni tartışmalar hakkında bilgiyi genişletecek düşünsel ve akademik bir platform sunmayı amaçlar. Başta Türkiye olmak üzere özgül bağlamlar çerçevesinde dosyalara (özel sayılara), özgün araştırma makalelerine, kitap eleştirilerine, güncel veya ihmal edildiği düşünülen akademik meseleler hakkında tartışmalara katkı sunacak değinilere yer verir.
Toplum ve Bilim’e gönderilen yazıların daha önce başka bir yerde ve dilde yayımlanmamış olması gerekir. Değerlendirilmek üzere gönderilecek makalelerin biçimsel düzeni “Makale Kılavuzu” başlığı altında belirtilmiştir. Toplum ve Bilim’e gönderilen orijinal araştırma makaleleri derginin yayın sekreteri ve yayın yönetmenlerinin ön incelemesinden sonra çift kör hakemce değerlendirilir. Dosya önerileri ve değini yazıları yayın kurulu tarafından değerlendirilir. Yazılar değerlendirilmek üzere [email protected] adresine "word" (doc, docx) formatında ve derginin biçimsel kurallarına uygun biçimde gönderilmelidir.
Toplum ve Bilim’e gönderilen yazıların değerlendirme ve yayın süreçleri için yazarlardan herhangi bir ücret talep edilmez.
Toplum ve Bilim yılda dört kez yayımlanır.
Bulunduğu Dizinler
Toplum ve Bilim Social Sciences Abstracts (EBSCO), Sociology Source Ultimate (EBSCO), Historical Abstracts (EBSCO) veritabanlarında yer alır.
Kurucu Yayın Yönetmenleri
Asaf Savaş Akat
Sencer Divitçioğlu
Yayın Yönetmeni
Nilgün Toker (Prof. Dr.)
Menderes Çınar (Prof. Dr. Başkent Üniversitesi, Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü, Ankara, https://akademik.baskent.edu.tr/mcinar)
Yayın Sekreteri
Aybars Yanık (Dr.)
Sorumlu Yazı İşleri Müdürü
Kerem Ünüvar
Yazı İşleri Müdür Yardımcısı
Kıvanç Koçak
Yayın Kurulu
Burak Onaran (Prof. Dr. Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Sosyoloji Bölümü, İstanbul, https://akbis.msgsu.edu.tr/personel_detay.asp?sno=T-0147)
Ebru Voyvoda (Prof. Dr. ODTÜ, İktisat Bölümü, Ankara, https://avesis.metu.edu.tr/voyvoda)
Eylem Ümit Atılgan (Doç. Dr. Girne Üniversitesi, Uluslararası Hukuk Bölümü, Girne/KKTC, https://law.kyrenia.edu.tr/akademik-personel/eylem-umit-atilgan)
Göze Orhon (Dr. Hacettepe Üniversitesi, İletişim Bilimleri Bölümü, Ankara, https://iletisim.hacettepe.edu.tr/pdata/index.php?page_id=486)
İlker Aytürk (Doç. Dr. Bilkent Üniversitesi, Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü, Ankara, https://pols.bilkent.edu.tr/index.php/tr/tam-zamanli-ogretim-uyeleri/ihsan-ilker-ayturk)
Olcay Akyıldız (Dr. Boğaziçi Üniversitesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü, İstanbul, https://turkishliterature.bogazici.edu.tr/tr/node/184)
Ömer Turan (Prof. Dr. Bilgi Üniversitesi, Uluslararası İlişkiler Bölümü, İstanbul, https://www.bilgi.edu.tr/tr/akademik/kadro/omer-turan)
Polat S. Alpman (Prof. Dr. Yalova Üniversitesi, Sosyal Hizmet ve Danışmanlık Bölümü, Yalova, https://is.gd/SP8O4k)
Seda Altuğ (Doç. Dr.)
Serdar Tekin (Prof. Dr.)
Yayın Danışma Kurulu
Ahmet İnsel
Ayşe Buğra
Huricihan İslamoğlu
İsmet Tanıl Bora
Orhan Koçak
Semih Sökmen
Kapak ve Sayfa Düzeni Tasarımı
Ali Artun
Ümit Kıvanç
Özlem Özkal
Kapak
Suat Aysu
Uygulama
Hüsnü Abbas
Ofset Hazırlık
İletişim Yayınları
Elektronik Posta Adresi
Yayın ve Sahip Yayıncı
Toplum ve Bilim, 2018 yılından itibaren düzenli olarak yılda dört kez yayımlanmaktadır.
171. sayısına kadar İletişim Yay. Gaz. Basın San. ve Tic. A.Ş. (İletişim Yayınları, İstanbul) tarafından yayımlanan Toplum ve Bilim 172. sayısı (Haziran 2025) itibarıyla İletişim Yayıncılık Anonim Şirketi tarafından yayımlanmaktadır.
ISSN 1300-9354
İmtiyaz Sahibi
İletişim Yayıncılık Anonim Şirketi
Tüzel Kişi Temsilcisi
Tuğrul Paşaoğlu
Telif Bilgisi
Yazarlar Toplum ve Bilim dergisinde (matbu) yayımlanacak makalelerinin bölümlerinin ya da tamamının dijital formatlara dönüştürülmesi, Toplum ve Bilim’e ait web sitesi ve veritabanlarında arşivlenmesi, sunulması hakları ile dijital erişim ve kullanım için dijital içerik dağıtım hizmeti sağlayan akademik kurumlara, kütüphanelere, abonelik platformlarına lisanslama haklarını Toplum ve Bilim dergisine devretmişlerdir.
Arşiv
Toplum ve Bilim’in eski sayılarını incelemek ve satın almak için derginin sayfasını ziyaret edebilirsiniz.
Erişim
Dört ayda bir matbu yayımlanır.
YAYIN ETİĞİ (MALPRAKTİS) BİLDİRİMİ
Aşağıdaki bildirim Toplum ve Bilim’de makale yayımlama sürecinde rol alan (yazar, hakem, yayın yönetmeni, yayıncı) tüm tarafların etik davranış kurallarını belirlemektedir ve Yayın Etiği Komitesi (Committee on Publication Ethics, COPE) tarafından yayımlanan etik yayıncılık ilkelerine dayanmaktadır. Bilimsel Yayıncılıkta Şeffaflık ve En İyi Uygulama İlkeleri (Principles of Transparency and Best Practice in Scholarly Publishing) başlığı altında ifade edilen bu ilkeler için bkz. https://publicationethics.org/resources/guidelines-new/principles-transparency-and-best-practice-scholarly-publishing
Araştırma ve Yayın Etiği
Toplum ve Bilim bilimsel yayınlarda etik standartlara uyan, çalışmanın bilimsel niteliği dışındaki etnik kimlik, cinsel yönelim, siyasi eğilim, dinsel inanç, uyruk gibi faktörleri dikkate almayan, özenli bir hakemlik sürecinden geçmiş, yüksek nitelikli bilimsel makaleler yayımlamayı taahhüt eder. Toplum ve Bilim’e gönderilen makalelerin literatüre hâkim, tutarlı, bütünlüklü ve akademik bilgiyi ilerletebilecek bir argüman geliştirmesi beklenir.
Toplum ve Bilim’e yayımlanmak üzere gönderilen makalelerin yayımlanmamış veya yayımlanmak üzere başka bir dergiye gönderilmemiş orijinal araştırma makaleleri olması gerekir.
İntihal, araştırma/veri fabrikasyonu, makale dilimleme, dilimleyerek yayın, duplikasyon, sahte yazarlık, çıkar çatışmasının gizlenmesi, telif hakları ihlali etik dışı davranışlardır. Toplum ve Bilim, yazarların, hakemlerin, yayın yönetmenlerinin, yayın kurulu üyelerinin ve yayıncının olası etik dışı davranışları hakkında COPE tarafından tavsiye edilen süreçleri takip eder ve gerekli gördüğü hallerde ilgili kurumun/üniversitenin etik kurullarına başvurabilir.
Toplum ve Bilim’de yayımlanan makaleler hakkında okurlar tarafından dikkat çekilen etik ihlali şüpheleri COPE tarafından tavsiye edilen süreçler dikkate alınarak yayın kurulu tarafından değerlendirilir. Etik ihlali şüphelerinin ciddi olduğu durumlarda, yazarların aleyhlerine öne sürülen iddiaları kanıtlarla cevaplandırması beklenir. Yazarlar, Toplum ve Bilim’in kararlarına karşı yayın kuruluna başvurabilir. Bunun için, öncelikle, talep ve şikâyetlerini yayın kuruluna iletmek üzere yayın sekreteriyle iletişime geçerler. Derginin yayın sekreteri, konuyu yayın yönetmenleriyle paylaştıktan sonra, yayın yönetmenlerinin önerileri doğrultusunda yayın kurulunun gündemine getirir. Yazarlar, yayın kurulunun konuyla ilgili kararından ve/veya açıklamasından yayın sekreterinin yazılı mesajıyla haberdar edilir.
Yayın Yönetmeninin Görev ve Sorumlulukları
Yayın yönetmenleri, COPE’un tavsiye ettiği davranış kurallarına uyarak Toplum ve Bilim’in ilgi alanında olan konularda bilimsel bilgiyi ilerletmeyi amaçlar. Yayın yönetmenleri yayımlanmak üzere Toplum ve Bilim’e gönderilen makaleleri, konusunun derginin kapsamına uygunluğu ve biçimi, özgünlüğü, metodolojisi ve önemi gibi bilimsel nitelikler bakımından inceleyerek hakem değerlendirmesi sürecine girip giremeyeceğine karar verir. Yayın yönetmenleri, hakemlik sürecini başlatmadan makalenin revizyonunu isteyebilir veya makale hakkında olumsuz bir karara (ret) varabilir. Bu kararlar, eğer söz konusuysa, misafir yayın yönetmenleri tarafından verilir.
Yayın yönetmenleri ve söz konusu olduğunda misafir yayın yönetmenleri en az iki hakem raporundan sonra yazarlara, kabul, ret veya revizyon kararını bildirir. Yayın yönetmenleri yayımlama kararını, yazarların etnik kimliğini, cinsiyetini, cinsel yönelimini, dinî inancını, uyruğunu ve siyasi eğilimini dikkate almaksızın, sadece yayımlanmak üzere gönderilen makalenin önemine, özgünlüğüne, açıklığına, geçerliliğine ve hakem değerlendirmelerinin ve yazarların cevaplarının uygunluğuna bakarak verir.
Yayın yönetmenleri, yayımlanması amacıyla gönderilen makaleler, makalelerin içeriği ve değerlendirme süreci hakkında, yazar, potansiyel hakemler, yayın kurulu ve gerektiğinde yayıncı dışında kimseyi bilgilendirmez. Yayın yönetmenleri ve yayın kurulu üyeleri, yayımlanması amacıyla gönderilmiş makalelerde yer alan bilgileri kendi araştırmaları için kullanamaz. Hakemler, yayın kurulu üyeleri, yayıncı ve yayın yönetmeni makaleler hakkında hiçbir bilgiyi başka kişilerle paylaşmaz ve tartışmaz. Yayımlanması amacıyla gönderilen makaleler hakkında nihai karar verilene kadar, yayın yönetmenleri, yazarlar ve hakemlerle süreci koordine etmek üzere derginin yayın sekreteri iletişim kurar.
Yayın yönetmenleri, etik ihlal veya intihal/malpraktis şüphesi ile karşılaştığında yazarlardan açıklama, düzeltme isteyerek ilgili makale hakkında nihai karara varır.
Hakemlik ve Hakemlik Süreci
Toplum ve Bilim’e gönderilen tüm makaleler sadece nesnel nitelikleri temelinde ilgili konuda araştırma tecrübesi ve akademik bilgi birikimine sahip olan iki kör hakem tarafından değerlendirilir. Hakemlerin ve yazarların ismi birbirlerinden gizli tutulur. Yayın yönetmenleri gönderilen makaleler hakkında nihai kararı vermeden önce yazarlardan revizyon isteyebilir ve revize edilmiş makaleleri tekrar hakemlik sürecine sokabilir.
Hakemler, ilgili konularda daha önce hakemlik yapmış veya araştırma/yayın yaptığı fark edilen bilim insanları arasından seçilir. Yazarlar hakem önerisinde bulunabilir veya çıkar çatışması iddiasıyla bazı potansiyel hakemlerin yazılarına hakemlik yapmamasını isteyebilirler. Yayın yönetmenleri her durumda tam ve tarafsız bir değerlendirme sürecini gerçekleştirmek amacıyla hakemlik teklifinde bulunmadan önce olası hakemler ve yazarlar arasında çıkar çatışması olup olmadığına bakarlar.
Hakemlerin, yazarlarla maddi bir menfaat ilişkisinde olmaması, aynı kurumda çalışmaması ve en az 5 yıldır ortak çalışma yapmamış olması gerekmektedir. Hakemlerin gönderilen makalelerin bilimsel niteliğini değerlendirmek için gerekli bilgi ve tecrübeye sahip olması, ahlâki ve meslekî normlara uyması, duyarlı ve metni iyileştirmeye yönelik değerlendirme raporları sunması gerekir. Hakemler, raporlarını hazırlarken kaba ve küçümseyici ifadeler kullanmaktan imtina eder ve yazarlarla akran olarak eşit bir zeminde ilişki kurduklarını hatırda tutarlar.
Hakemlere değerlendirme raporlarını hazırlamaları için en fazla 30 gün süre verilir. Revize edilmiş makaleleri değerlendirmek için bu süre en fazla 15 gündür. Bu süreler hakemin talebi üzerine uzatılabilir. Hakemler, makalenin konusu hakkında kendilerini yeterli hissetmiyorlarsa veya makul bir süre içinde değerlendirme raporlarını tamamlayamayacaklarını düşünüyorlarsa, yayın yönetmenlerine veya derginin yayın sekreterine bu durumu bildirerek hakemlik sürecinden çekilmelidir.
Hakemler değerlendirme raporları doğrultusunda yapılan revizyonları görmek istemediklerinde, istenilen değişikliklerin yapılıp yapılmadığını derginin yayın sekreteri ve yayın yönetmeni takip eder. Geniş revizyon isteyen hakemlerden revize edilmiş makale hakkında da bir değerlendirme raporu istenir. Hakem raporlarının birbiriyle çelişmesi durumunda yayın yönetmenleri üçüncü hakeme başvurabilir. Bazı istisnai durumlarda, yayın yönetmenlerinin kararıyla hakem raporları isimler gizlenerek diğer hakemlerle paylaşılabilir.
Yazarların Görev ve Sorumlulukları
Toplum ve Bilim’e gönderilen makalelerin bilimsel ve etik kurallara uygunluğu, eşzamanlı olarak başka bir dergiye gönderilmemiş olması, başka bir yerde ve başka bir dilde daha önce yayımlanmamış olması tamamıyla yazarların sorumluluğundadır. Yazar, gönderilen makalenin taslağını hazırlayan veya yazan ya da önemli ölçüde revize eden; makalenin dayandığı araştırmanın kavramsallaştırma, tasarım, yürütme, verilerin elde edilmesi, verilerin analizi unsurlarından birine veya tümüne önemli katkılarda bulunan; makalenin bütün versiyonlarını gözden geçirmiş ve kabul etmiş olan, makalenin içeriği, doğruluğu ve dürüstlüğü ile ilgili konularda sorumlu ve hesap verebilir olmayı kabul eden kişidir. Yazarlar isim sıralaması ve makalelerini yayınlanmak üzere Toplum ve Bilim’e gönderme konusunda ortak karar almış olmalıdır. Çalışmaya katkısı olup yazarlık kriterlerini karşılamayan kişiler, uygun yerde bir teşekkür notu ile anılmalıdır.
Yazarlar, metinlerini “Makale Kılavuzu” kısmında belirtilen kurallara uygun biçimde hazırlamalıdır. Yazarlar makalenin dayandığı araştırmayı ve verileri, çalışmamın önemini nesnel ve doğru bir şekilde ifade etmelidir. Düzmece, gerçeğe aykırı ifadeler, uydurulmuş veri kullanılması, görsellerin yanlış anlamalara neden olacak şekilde değiştirilmesi kabul edilemez. Yazarlardan yayın yönetmenlerinin gözden geçirmesi amacıyla makalenin dayandığı ham verileri paylaşması istenebilir. Yazarların, kendilerininki dahil yararlandıkları çalışmalara uygun bir şekilde atıf vermeleri, çalışmalarının doğasını etkileyen eserleri anmaları etik sorumluluklarının gereğidir.
Yazarlar, kendilerinin daha önce yayımladıkları eserleri dahil, başka kaynaklardan aldıkları metin, görsel, tablo, illüstrasyon veya diğer materyalleri, gerekiyorsa izin alarak, Toplum ve Bilim’e gönderdikleri makalelerinde anmalıdır. Telif hakkı üçüncü taraflarda olan materyalleri kullanma iznini almak yazarların sorumluluğudur.
Yazarların başkasının çalışmasını kendisininmiş gibi kopyalaması (intihal) veya gerekli atıfta bulunmadan daha önce yayımlanmış eserlerini kısmen veya tümüyle kopyalaması (yayın duplikasyonu) kabul edilmesi mümkün olmayan bir etik ihlaldir. Toplum ve Bilim’e gönderilen makalelerin benzerlik oranları uluslararası kabul görmüş bir yazılımla kontrol edilir. İntihal, telif hakkı üçüncü taraflarda olan materyallerin izinsiz kullanılması ve diğer bilimsel suiistimal iddiaları yayın kurulu tarafından incelemeye alınır, yazarlardan açıklama/düzeltme istenebilir ve gerektiğinde durum ilgili kuruma bildirilir.
Yazarların kendi eserlerine aşırı ve yersiz atıf yapması, verdikleri atıfların bir araştırma grubuna veya dergiye yoğunlaşması uygun değildir.
Yazarlar çalışmalarını etkileyebilecek ilişkilerini ve çıkarlarını açıklamalıdır. Geçmişte veya halen aldıkları ve çalışmalarını etkileyebilecek fon, ödeme, hizmet varsa açıklanmalıdır. Makalenin dayandığı araştırma için alınan fonlar, çıkar çatışması olsun veya olmasın açık biçimde bildirilmelidir Makalenin dayandığı araştırmanın bulgularından çıkarı olan veya çıkarı olan bir örgütle bağı olan, fon sağlayıcılardan tarafından istihdam edilen ve araştırmanın kavramsallaştırmasına, planlamasına, yürütülmesine, verilerin analizine, makalenin hazırlanmasına ve redaksiyonuna katkıda bulunan kişiler varsa, açıklanmalıdır.
Yayımlanan makalelerde hata fark edilirse, yayın yönetmeni alınması gereken tedbirleri yayın kuruluyla tartışır. Yazarın ve derginin hataları, derginin takip eden sayısının sunuş yazısında düzeltme notuyla belirtilir. Ağır etik ihlallerinin olduğu durumlarda yayın açıklayıcı bir not düşülerek geri çekilir.
Hakemin Görev ve Sorumlulukları
Hakemlik süreci, yazarın makalesinin bilimsel niteliklerinin iyileştirmesi, onaylanması ve yayın yönetmeninin makale hakkındaki kararına yardımcı olması amacıyla yürütülür.
Makaleyi değerlendirme konusunda kendisini yetersiz hisseden veya değerlendirme raporunu makul bir zamanda tamamlamasının mümkün olmadığını düşünen hakemler yayın yönetmenini veya yayın sekreterini haberdar ederek süreçten çekilmelidir.
Hakemler, değerlendirmeleri için kendilerine gönderilen makalelere gizli belge muamelesi yapmalı ve makaleyi yayın yönetmenlerinin izni olmaksızın kimseyle paylaşmamalı ve tartışmamalıdır. Hakemin makaleyi okurken eriştiği bilgiler kendisine mahsus olup, gizlidir. Hakemler, değerlendirdikleri makale ile ilgili hiçbir bilgiyi kişisel menfaatleri için kullanmamalıdır. Hakem değerlendirmeleri yazarlara yönelik kişisel eleştiri içermemeli, nesnel olmalı ve argümanlarla desteklenmiş yorumlar/eleştiriler içermelidir. Yazarlardan herhangi biriyle rekabet, işbirliği veya başka bir ilişkiden kaynaklanabilecek bir çıkar çatışması potansiyeline sahip olan hakemler makaleleri değerlendirmekten kaçınmalıdır.
Hakemler metinde atıf verilip ilgili kaynağın kaynakçada yer almaması veya bir başka kaynaktan devşirildiği bilinmesine rağmen ilgili kaynağa atıf verilmemesi halinde durumu değerlendirme raporlarına eklemelidir. Hakem, bildiği bir kaynak ile değerlendirdiği makale arasında intihal olasılığını düşündüren belirgin bir örtüşme olması durumunda, durumu intihal şüphesiyle yayın yönetmenine bildirmelidir.
AÇIK ERİŞİM POLİTİKASI
Dergi matbu yayımlanır ve derginin yayın kurulunun önerisi ve yayıncısının (İletişim Yayıncılık Anonim Şirketi) izniyle dijitalleştirilerek tüm okurların erişimine açılabilecek bir veya birden çok makale hariç, yayımlanan makaleler açık erişimde değildir.